Duurzaam tuinieren: 15 eenvoudige tips

Op 10 oktober is het Dag van de Duurzaamheid. Een mooi moment om stil te staan bij de keuzes die we dagelijks maken, ook in de tuin. Een tuin is meer dan een plek om te ontspannen. Met een paar aanpassingen wordt hij een thuis voor bijen, vlinders, vogels en egels, en een kleine bijdrage aan een groenere wereld. De herfst is bovendien een uitstekend moment om te beginnen. De grond is nog warm en het regent regelmatig, dus heesters, bomen en vaste planten wortelen nu goed in. Hieronder vind je 20 tips, van eenvoudig tot iets meer werk. Kies er een paar uit en begin klein.

Kies de juiste planten

1. Kies inheemse planten
Planten die van nature in Nederland voorkomen, passen bij ons klimaat en onze bodem. Ze hebben minder water, voeding en verzorging nodig, en insecten en vogels kennen ze al eeuwen als voedselbron. Een inheemse tuin is vaak ook gewoon makkelijker in onderhoud.
Plantentip: meidoorn, gelderse roos, wilde roos en vlier.

2. Kies voor bijvriendelijke bloemen
Bijen en hommels hebben van het vroege voorjaar tot in de late herfst nectar en stuifmeel nodig. Combineer planten die in verschillende maanden bloeien, zodat er het hele seizoen iets te halen valt. Kies bij voorkeur enkelvoudige bloemen. Dubbele bloemen zien er vol uit, maar bevatten vaak nauwelijks nectar.
Plantentip: lavendel, kattenstaart, zonnehoed (echinacea), salvia en vetkruid (sedum).

3. Zet een vlinderstruik in je tuin
De naam zegt het al: deze struik trekt vlinders aan. De lange bloemtrossen verschijnen in de zomer en blijven lang mooi. Een zonnige, beschutte plek is ideaal.
Plantentip: vlinderstruik (Buddleja), ook verkrijgbaar in compacte variëteiten voor kleine tuinen en potten.

4. Plant een leilinde of haag als groene afscheiding
Een natuurlijke schutting is veel mooier dan een hek of schutting van hout of beton. Een leilinde geeft privacy en schaduw en vangt fijnstof. Een haag biedt vogels nestruimte en insecten onderdak. Een gemengde haag is nog waardevoller dan een haag van één soort.
Plantentip: leilinde, haagbeuk, beuk of een gemengde haag. 

5. Laat klimop of kamperfoelie omhoog klimmen
Klimplanten maken van een kale muur of schutting een levend geheel. Ze isoleren in winter en zomer, bieden nestgelegenheid en zijn een belangrijke voedselbron. Klimop bloeit pas laat in het jaar, precies als andere bronnen opdrogen. Bijen en vlinders komen er in de herfst nog op af.
Plantentip: klimop, kamperfoelie en clematis.

6. Plant een boom of heester
Bomen leveren schaduw, koelen de omgeving, zuiveren de lucht en geven vogels een plek om te schuilen. Heb je weinig ruimte? Een kleinere boom of boom op stam doet ook al veel. De herfst is hiervoor het beste moment.
Plantentip: sierappel, krentenboom of een Amerikaanse esdoorn

7. Kies planten die tegen droogte kunnen
Met warmere zomers wordt water een kostbaar goed. Droogtetolerante planten overleven met veel minder water en blijven toch mooi. Dat scheelt gieten, en dus tijd en drinkwater.
Plantentip: vetkruid, lavendel, siergrassen en kruidige planten zoals rozemarijn.

8. Gebruik mulch
Een laag schors, bladeren of grasmaaisel op de grond houdt vocht vast, remt onkruid en voedt de bodem langzaam. Je hoeft daardoor minder te sproeien en te wieden.

9. Vang regenwater op
Een regenton is een kleine investering met groot effect. Regenwater is zachter dan kraanwater en dus beter voor je planten, en het scheelt drinkwater. Zet de ton onder een regenpijp en je hebt een gratis voorraad.

10. Laat een stukje tuin wat wilder
Een hoekje met hoger gras, een stapel takken of een hoop bladeren is een veilig onderkomen voor egels, padden en insecten. Minder werk voor jou, meer leven in de tuin.

11. Maak je eigen compost
Groente- en fruitresten, bladeren en tuinafval krijgen zo een tweede leven. Je krijgt voedzame grond terug, en er gaat minder afval in de grijze bak. Een compostbak of wormenhotel past ook in een kleine tuin.

12. Bemest met natuurlijke middelen
Compost, koffiedik of organische mest voeden de grond op een zachte manier en houden het bodemleven gezond. Kunstmest is vaak niet nodig als de bodem in orde is.

13. Laat tegels plaatsmaken voor groen
Elke tegel die je vervangt door planten, gras of grind zorgt ervoor dat regenwater beter in de bodem zakt, en dat helpt bij hevige buien. In de zomer blijft het bovendien koeler in en rond je huis.

14. Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen
Zo houd je de bodem gezond en bescherm je de nuttige insecten. Een lieveheersbeestje, een egel of een mees doet vaak veel beter werk tegen luizen en slakken dan welk middel ook.

15. Zet een drinkplek en een insectenhotel neer
Een ondiepe schaal met steentjes is een drinkplek voor vogels en insecten, zeker in droge periodes. Een insectenhotel is leuk om zelf te knutselen, ook met kinderen. Gebruik daarvoor restmateriaal, zoals oude bakstenen, houten pallets en bamboe.

Duurzaam tuinieren betekent niet dat alles meteen anders moet. Kies één of twee tips en begin klein. Elke stap telt, en je tuin bedankt je ervoor.